Karin Sitalsing | Freelance journalist & Correspondent



Samen aan de hutspot

01 december 2010   

Geen gevulde koeken maar warm eten, vanavond in de sportkantine die tevens dorpshuis is. Geen sportieve jongelingen aan het bier, maar zestigplussers nippend aan een beerenburgje. Welkom op het eerste etentje voor zestigplussers en alleengaanden in het Friese Terwispel.
Het idee is afgekeken van buurdorp Hemrik, waar het etentje een groot succes bleek. En, naar Terwispel gehaald door de vrijwilligers van het Dorpssteunpunt – een soort dependance van het gemeentelijke Wmo-loket. Het doel: mensen die altijd alleen eten de kans bieden dat nu eens samen met anderen te doen. En, zo, om ze uit hun isolement te halen. Want: als de winkels verdwijnen, waar moet je elkaar dán nog tegen komen?
 
Gryt van der Veer (64) drinkt alvast een wijntje aan de bar. Ze kwam expres wat vroeger, vóór de eters binnenkomen. Want om in je eentje binnen te stappen als de zaal al helemaal vol zit – dat zag ze niet zitten.
 
Van der Veer heeft iets breekbaars. Iets onwennigs ook. Na drie jaar in Terwispel – krap duizend inwoners - vond ze dat ze maar eens iets moest ondernemen, vertelt ze voorzichtig. ‘Je kunt niet thuis gaan zitten wachten tot er iemand langskomt, toch?’
 
Tien jaar geleden stierf haar man. De zorg voor de boerderij, in buurdorp Tijnje, viel haar zwaar. Haar zoon nam die zorg over en ruilde met haar van woonplek. ‘Ik stond er ineens alleen voor. Maar nu ben ik er wel weer’, zegt ze, en neemt nog een slok.
 
De bar, het uitzicht op het voetbalveld, de vitrinekast vol trofeeën: het is een mooi contrast met de tot harmonica’s gevouwen servetten, de schaaltjes appelmoes en de geur van spekjes die de ruimte vult. De eerste eters druppelen binnen, druk keuvelend. Van der Veer constateert blij dat ze een bekende ziet en schuift aan.
 
Organisator Hetty Visser (57) voorziet de ouderen van een aperitiefje. En natuurlijk is er aan advocaat gedacht. Maar ai, die had eigenlijk niet in de koelkast moeten staan. De dame vindt het niet erg. Tevreden lepelt ze het gele goedje naar binnen.
 
Vrijwilligers schilden aardappelen en maakten hutspot met saucijsjes en boerenkool met worst. Voor zo’n dertig man, op twee pitjes. Een voor een worden de schalen naar binnen gedragen - ook aan augurkjes, mosterd en jus is gedacht. Het ruikt goed. De eters scheppen op en geven de schaal door aan buurman of buurvrouw. Als dessert een echte Friese klassieker: sûpengroattenbrij,  ofte wel karnemelkse pap. De kommen worden rondgedeeld, de discussie barst los. Want moet-ie nou koud of warm?
De 78-jarige Wietze Wijnstra heeft ‘in noflik jûntsje’, een heerlijk avondje, zo vertelt hij als hij spontaan het woord neemt na het eten. Twee keer per week kaart hij in het dorpshuis. Nee, het lijkt hem niks, elke dag achter de geraniums. Zijn vrouw stierf vier jaar geleden. Toch is hij niet eenzaam, zijn zoon woont vlakbij. ‘Ach, het is wat je er zelf van maakt.’
Na de zomer presenteerde de gemeente Opsterland haar visie op basisvoorzieningen en accommodaties voor 2010 tot 2030. En die deelt dorpen in in drie categorieën. Volgens de criteria is Terwispel een woondorp: minder dan 1500 inwoners en wegtrekkende voorzieningen. Het staat in buurtkrant de Wispelweagen, naast de aankondiging van de bingo-avond – mét vleesprijzen!
 
Och, ze weten nog hoe het vroeger was, de gasten in de sportkantine. Toen Klasien van der Wijk (50), de kok deze avond, zeventien jaar geleden in Terwispel kwam wonen, waren er 34 verenigingen. Dat waren nog eens tijden.
 
De zestigplussers vallen buiten de boot, zegt Roel Veenstra (60) van het dorpssteunpunt. ‘We hebben een basisschool - met 140 leerlingen zelfs de grootste van Opsterland. En de kroeg organiseert geregeld evenementen - een bierfeest of een ladies’ night’. Maar ja, daar komt onze doelgroep natuurlijk niet. Voor hen is er gewoon geen plek meer om elkaar tegen te komen.’
Veenstra hoopt dat de senioren na het eten niet meteen naar huis gaan. Als het programma is afgelopen, komen de reguliere gebruikers van de ruimte. ‘Zo ontmoeten ze ook eens andere mensen.’ In Hemrik is uit de etentjes een groepje ontstaan dat nu geregeld gaat vissen, weet hij.
 
Tussen de stamppot en het toetje door gaat een vrijwilliger de tafels langs met een lijst namen. Per persoon kost deze avond 4,50. Een dame heeft haar beurs thuis laten liggen. Is niet erg. Wordt wel geregeld. Dit is Terwispel, tenslotte.
 
De dorpssteunpunten zijn initiatieven van vrijwilligers, gestimuleerd door de gemeente. De ouderwetse burenhulp, zeg maar. Vrijwilliger Wim Buding (65) liet de dag voor het etentje nog een bijzondere droom uitkomen.
 
‘Een 79-jarige man wilde heel graag naar het concert van Jerry Lee Lewis. Hij heeft een heleboel problemen en kwam bij me. Ik hielp hem online drie kaarten te kopen. Hij heeft zelf twee mensen gezocht om met hem mee te gaan. Die man heeft daar staan swingen! Vanochtend was ik nog even bij hem. Hij straalde helemaal. ‘Dit giet noait mear fuort’, zei hij. Dit gaat nooit meer weg.’
 
Na het eten krijgt de organisatie applaus. De Terwispelers blijven lekker op hun gemakje zitten, ook als de koffie al lang op is. Sommigen schuiven nog even bij een ander groepje aan. Gryt van der Veer zit geanimeerd te kletsen met een tafelgenote. Ze kijkt blij, veel blijer dan een paar uur geleden. ‘Heel gezellig’, is haar eindoordeel. Ze heeft leuke contacten gelegd – een dame nodigde haar uit lid te worden van plattelandsvrouwenvereniging Vrouwen van Nu. ‘Als ik nu door het dorp fiets, gaat het hopelijk van: ‘hoi Gryt!’
 
 


Postbus 1525
9701 BM Groningen
06-54 28 33 46
karin@karinsitalsing.nl