Karin Sitalsing | Freelance journalist & Correspondent



De boeken van mijn leven - Jacqueline Smit

20 april 2010   

Flow 2, maart 2010

“De hoger opgeleide, moderne vrouw,
die leest om de dagelijkse beslommeringen
even achter zich te laten en om
nieuwe werelden te ontdekken, daar
richt Orlando uitgevers zich op,”
vertelt Jacqueline Smit. Het grappige
is dat dit ook precies op haarzelf slaat,
zo blijkt gaandeweg het gesprek.
Met man Hayo en zoons Yannick (4) en
Tristan (2) woont Jacqueline Smit in Amsterdam.
Als klein meisje las ze al alles wat los
en vast zat. Kwamen er kinderen spelen, dan
dook ze zelf in een hoek met een boek. Een
weekendje zeilen? Jacqueline lag te lezen.
“Ik was nieuwsgierig, zocht antwoorden. Hoe
zit ik in elkaar? Hoe zit de wereld in elkaar?
Waarom doen mensen de dingen die ze
doen?” Ze verslond het ene boek na het andere.
Tijdens haar studie literatuurwetenschap
besefte ze: om de wereld te begrijpen,
moet ik niet alleen lezen, maar ook zelf gaan
leven. Ze ging reizen. “Ik ontdekte dat de
waarden die ik had meegekregen, niet overal
vanzelfsprekend zijn.”
Tijdens die zoektocht realiseerde ze zich
ook steeds meer dat nieuws, televisie, films
en boeken veelal worden gemaakt door
blanke mannen van middelbare leeftijd.
En dat die een heel specifieke visie op de
werkelijkheid verkondigen. “Hoe je de wereld
ervaart, hangt af van allerlei factoren.
Een zwarte man in Afrika ziet dingen anders
dan een witte vrouw in Europa.”
Haar carrière in het boekenvak begon met
een stage bij Rainbow Pockets, een regelrechte
cultuurschok. Boeken bleken niet alleen
een bron van kennis, maar ook gewoon
producten. “Ik moest kaften van de geretourneerde
boeken scheuren om de barcodes
te scannen,” vertelt ze. Vroeger waren boeken
bijna heilig voor haar. Maar: “Alleen op
mijn kunstboeken ben ik nog echt heel zuinig.
Andere boeken geef ik vaak weg. Of ik leen
ze uit en vergeet aan wie. Het gaat me om
de verhalen. En die zitten in mijn hoofd.”
Na jarenlang bij verschillende uitgeverijen gewerkt
te hebben, verloor ze langzamerhand
haar passie voor lezen. Ze koos dan ook
met heel haar hart voor het moederschap
op het moment dat ze dat niet meer goed
kon combineren met haar baan als directeur
van uitgeverij Sirene. Twee jaar werkte ze als
freelancer. Nu lezen niet meer moest, werd
het weer leuker; het plezier van boeken
kwam terug. Toen haar werd gevraagd om
een nieuw romanfonds voor A.W. Bruna op
te zetten onder de naam Orlando uitgevers,
zei ze meteen ‘ja!’. “Ik miste het uitgeefvak.
De spanning van manuscripten lezen voordat
anderen dat doen, de internationale
contacten.
Alles wat ik ooit heb gedaan in
mijn leven – studeren, vertalen, recenseren,
lesgeven – het heeft altijd met boeken
te maken.”
Jacqueline’s favorieten
Lewis Carroll - ‘Alice in Wonderland’
“Een opgroeiend meisje belandt in een wonderbaarlijke
wereld, waar iedereen is overgeleverd
aan de grillen van een wispelturige
koningin, die je kop eraf hakt als je het volgens
haar niet goed doet. Het gaat over hoe
onlogisch een kind de wereld vindt, over
het verlies van de onschuld, over eten, taal,
filosofie. En dat allemaal in zo’n klein, dun
boekje. Iedereen leest er weer andere dingen
in, er zitten zo veel lagen in. Er zijn ook heel
veel boeken over Alice, films en zelfs muziek.
Allemaal verschillende interpretaties.”
Donna Tartt - ‘De verborgen
geschiedenis’
“Ik lees heel graag thrillers van Patricia Cornwell
of Kathy Reichs. De verborgen geschiedenis
was de eerste literaire thriller, het begin
van een nieuw genre. De hoofdpersoon
is een student, die nieuw is op de campus
en aansluiting zoekt bij een hechte vriendenclub.
Het verhaal gaat over sociale controle.
Over buitensluiten en hoe ver je gaat om
erbij te horen – bij een klein groepje dat
zich verheven voelt boven de rest. Prachtig
thema, ingenieus uitgewerkt. Dit is zo’n
boek waar je in duikt, en pas drie dagen
later weer uit opkijkt.”
Chimamanda Ngozi Adichie
- ‘Paarse hibiscus’
“Een roman rond een meisje in een christelijk
Nigeriaans middenklassengezin. Haar vader
is een groot weldoener in de gemeenschap,
maar thuis slaat hij zijn vrouw en kinderen.
Het boek laat een andere kant van Afrika
zien: niet alleen dat van honger en armoede.
Maar het is vooral een aangrijpend menselijk
verhaal, dat geografie overstijgt. Ik was de
eerste buitenlandse uitgever die de vertaalrechten
van deze debuutroman aankocht.
De auteur wordt inmiddels gezien als een
van de grootste literaire talenten uit Afrika.”
Marion Bradley - ‘Nevelen van Avalon’
“Bradley hervertelt de Arthur-legende vanuit
een vrouwelijk perspectief. Het boek zit
vol Keltische legenden, oude natuurreligies,
godinnencultuur, spiritualiteit en mystiek.
Alle grote thema’s komen aan bod: liefde,
hartstocht, dood, trouw, verraad. Escapisme
op niveau. Ik heb het in één adem uitgelezen.”
Whitney Chadwick - ‘Women Artists
and the Surrealist Movement’
“Tijdens mijn opleiding bestudeerde ik
westerse
literatuur uit het begin van de twintigste
eeuw. Als vanzelf ging ik ook naar de
kunst uit die tijd kijken. Het surrealisme heeft
sterk te maken met intuïtie, onderbewustzijn,
het onnoembare.
Ik dacht: deze groep kunstenaars,
allemaal mannen, beschrijven het
vrouwelijke!
Ik dook in biografieën van kunstenaressen
en er ging een wereld voor me open.
Wat een levens leidden die vrouwen: kunst,
passie, alles was groots en meeslepend.” ●
(En Jacqueline wil ook nog noemen: Obsessie, Zout
op mijn huid, Kerewin, Honderd jaar eenzaamheid,
De vrouw van de tijdreiziger, De gifhouten bijbel,
Segou, Woeste hoogten, Water voor de olifanten,
Het leven van Pi, De wetten...)


Postbus 1525
9701 BM Groningen
06-54 28 33 46
karin@karinsitalsing.nl