De boeken van mijn leven - Frederika van Traa

13 januari 2010   

Verschenen in Flow 1, januari 2010


Frederika van Traa (39) is uitgeefster bij Unieboek, waar ze verantwoordelijk is voor commerciële fictie. Met haar vriend woont ze in Utrecht.  Tot haar zestiende woonde Frederika in verschillende landen, waaronder Iran, Portugal en Noorwegen. Vanwege het werk van haar vader, voor een baggermaatschappij, verhuisde het gezin veel. ‘Ik denk dat ik misschien meer voor dingen open sta omdat ik in verschillende culturen heb geleefd. Ik vind niet zo snel iets gek.’ Misschien komt daar ook wel haar liefde voor andere werelden vandaan. ‘Ik ben gek op sprookjes en boeken waarin verschillende werelden en culturen voorkomen. Of die in een totaal andere wereld spelen. Ik heb gelukkig nog fantasie en houd heel erg van de magie in alledaagse dingen. Er is al genoeg ellende op de wereld.’

Als kind was ze al gek op boeken, ook dankzij haar oma, die vaak voorlas uit Guus Kuijer en Annie M.G. Schmidt. ‘Schoolidyllen van Top Naeff las ik wel honderd keer, en elke keer was ik weer in tranen als de hoofdpersoon doodgaat!’

Privé leest ze ook vaak kinderboeken, omdat ze die niet uitgeeft. Ze heeft een e-reader, maar die gebruikt ze vooral voor werk. Ze leest er wel langzamer op. ‘En een van de leukste dingen van lezen vind ik lekker ongeduldig de pagina’s omslaan.’ Ze leest overal, maar als de zon schijnt het liefst op haar balkon. ‘Dan wel op de grond, in het hoekje. Anders zit ik zo te kijk.’

 

Boeken kunnen haar bij de strot grijpen. ‘Als ik ergens helemaal in zit, kun je tien keer roepen – ik hoor je niet. Ik heb wel eens in een volle treincoupé geroepen, als het verhaal me niet snel genoeg ging: ‘kom óp dan!!!’ Ook dacht ik wel eens dat ik personages op straat zag lopen. En soms kan ik echt fysiek reageren. In Call it sleep bijvoorbeeld, als de hoofdpersoon vast raakt in de rails van een trolley. Ik wilde echt bukken om hem los te trekken.’

 

Frederika’s favorieten

 

‘Call it sleep’ van Henry Roth

 

‘Dit boek bracht mijn plezier in het lezen weer terug. Op de middelbare school had ik er helemaal geen lol meer in. Dat verplichte lezen! Ik las dit tijdens mijn studie amerikanistiek, over een joods migrantengezin in Amerika. Als de familieleden onderling praten, spreken ze heel mooi en verfijnd Engels. Gaat dat jongetje de straat op met zijn vriendjes, dan praat hij een soort slang. Je voelt daardoor de twee verschillende werelden waarin hij leeft.’

 

‘The glass palace’ van Amitav Ghosh

 

‘Dit las ik toen ik voor de tweede keer in Nepal op vakantie was. Daar probeer ik elk jaar een keer heen te gaan. Ik wilde graag iets Aziatisch lezen tijdens die reis. Dit boek geeft een heel verhelderende kijk op Azië en Aziaten. Wij westerlingen denken al snel dat een Chinees hetzelfde is als een Japanner, terwijl hij dat als een heel grote belediging ervaart.’

 

‘The lion, the witch and the wardrobe’ van  C. S. Lewis

 

‘Die zou ik elk jaar wel willen lezen. Dat idee van een andere werelden in de gewone wereld vind ik prachtig. Je ziet dat ook in veel andere boeken. Harry Potter bijvoorbeeld: dat Diagon Alley achter een heel onopvallende kroeg zit. Zo simpel, maar er zit een hele wereld achter. Heel magisch. Als ik kinderen in de bioscoop hoor klagen dat de personages niet lijken, dan kan ik ze wel omhelzen. Ze hebben hun eigen werkelijkheid gemaakt, zonder dat ze het door hebben. Veel mensen verleren dat. Ik hoop nooit mijn fantasie kwijt te raken.’

 

‘Sally’ van Freya North

 

‘Het eerste manuscript dat ik ooit kocht voor m’n werk. Chicklit voor Bridget Jones, over een schooljuf die afrekent met haar brave imago en een femme fatale wordt. Freya North was een van de eerste auteurs met wie ik bevriend raakte. Ik heb zelfs een korte naamsvermelding gekregen in een ander boek van haar. Toen ik dat las, moest ik keihard lachen.’

 

‘Dochter van Isfahan’ van Anita Amirrezvani

 

‘Dit is mijn boek’, zegt ze, terwijl ze het knuffelt. ‘Ik kocht drie jaar geleden de vertaalrechten op de London Book Fair. Ik dacht echt: ik ga echt dood als ik dit boek niet krijg. Op die beurs heb ik iedereen gek gemaakt. Ik vertelde iedereen wat voor prachtboek het was – en toen had ik het nog niet eens gekocht. Ik was zó blij toen ik het had! Inmiddels zijn er meer dan honderdduizend exemplaren van verkocht. Ik ben dus niet de enige die het mooi vindt.’

Het speelt in Iran in de zeventiende eeuw en gaat over een meisje dat tapijten leert ontwerpen. Not done, want dat is mannenwerk. Ik róók Iran weer. En ik herkende ook uit Iran het idee: bewijs je maar als je een sterke vrouw bent. Als ik hierna nooit meer een boek zou uitgeven, zou het goed zijn.