De natuur alleen is al grillig genoeg

30 augustus 2007   

De natuur alleen is al grillig genoeg

Van onze verslaggeefster

Karin Sitalsing

MODDERGAT

Het zijn vooral biologen uit de Randstad die zich druk maken om de gaswinning, vinden ze aan het Wad.

MODDERGAT ‘Laat het Wad met rust!’ Klare taal op het bord naast het huis van Otto Overdijk in Moddergat. ‘Het is van de vorige bewoner, maar we hebben het laten staan. Het idee dat je met je fikken van de Waddenzee moet afblijven – dat onderschrijven wij ook.’
Overdijk is beheerder Waddengebied bij Natuurmonumenten. Een half jaar geleden begon de NAM met boringen bij Moddergat. Niet boren is natuurlijk altijd beter, zegt hij. ‘Er zal altijd wat bodemdaling zijn. Maar de vraag is hoe snel, en hoeveel.’
Overdijk hoopt dat de aardgasbaten worden ingezet als compensatie om de natuur te herstellen. En dat de schade beperkt blijft doordat de NAM op meer plaatsen boort, zodat het gebied zo stabiel mogelijk blijft. Op de hele wereld zijn maar twee andere gebieden zoals het Wad: in Senegal en in Australië. ‘Het is echt heel bijzonder.’
In een bungalowpark in Lauwersoog, waar boringen gepland staan, wiedt een man de tuin. Hij wil zijn naam niet in de krant. ‘Als er straks tien kiekendieven minder zijn – nou, dan komt er wel weer wat anders’, mompelt hij. ‘Ook zonder gaswinning verandert de Waddenzee. Maar dat hoeft niet slecht te zijn. We kunnen ons de luxe niet permitteren om het gas te laten zitten.’
Ook havenmeester Herman Diederiks ligt niet wakker van de gaswinning. ‘Dat spul heeft er lang genoeg gezeten. Het is tijd voor iets nieuws.’
De natuurverenigingen maken zich ook niet druk om hem, moppert hij. ‘Waarom zou ik me dan druk maken om kokkels en pieren?’
In herberg Het Lachende Paard en op de belendende camping Lauwerszee in Vierhuizen is de gaswinning niet het gesprek van de dag, zegt uitbater Bert Jan Harens. Hij vermoedt dat de boringen hier minder effect zullen hebben dan in Oost-Groningen, waar geregeld aardbevinkjes zijn.
‘Ik hoor wel steeds gemopper dat Den Haag zo weinig investeert in de noordelijke provincies, terwijl het gas wel hier uit de grond komt. Maar verder zijn het vooral de biologen uit de Randstad die zich druk maken.’
Kan wel zijn, vindt Oeds Odolphie, schipper van de Emetha die geregeld asverstrooiingen op het Wad verzorgt – maar het gebied is wel degelijk veranderd in de 25 jaar dat hij vaart. Vroeger hadden de zandplaten meer reliëf, diepere geulen. ‘Nu zijn ze enorm gezakt en afgevlakt. En op de Engelsmansplaat en het Simonszand zaten duintjes waar vogels broedden. Daar is niets meer van over.’
Dat komt door vele factoren, zegt de schipper. De storm van vorig jaar bijvoorbeeld. ‘Maar storm heb je niet in de hand. Gaswinning wel. De natuur is al grillig genoeg zonder menselijk ingrijpen, dus de dingen waar je wél invloed op hebt – zoals gaswinning – daar moet je heel voorzichtig mee zijn.’
Onderzoeken naar effecten hebben volgens Odolphie weinig zin, want vaak zijn er toch weer onvoorziene gevolgen. En hoe klein de gevolgen van een eventuele bodemdaling ook zijn, samen met andere veranderingen kunnen ze een grote invloed hebben op het gebied. En dat zou heel erg zonde zijn, zegt Odolphie, want het Waddengebied is uniek. ‘Het licht, de kleuren, de lucht – elke keer is het weer anders. Ik ben er bijna elke dag. Het verveelt nooit.’

Volkskrant, 30 augustus 2007