Ze hoopten op één-op-één- contact, maar ze kregen hiv

Vandaag begint de rechtszaak in de Groninger hiv-affaire. Veertien mannen werden geïnjecteerd met besmet bloed.

Wat wordt de drie verdachten ten laste gelegd en waarom?

De mannen wordt zware mishandeling met voorbedachten rade ten laste gelegd, meerdere malen gepleegd. Verder worden zij verdacht van verkrachting en van het hebben van seks met een onmachtige – de verdachten waren gedrogeerd met ghb en xtc en daardoor buiten bewustzijn. Het laatste ten laste gelegde feit is dan ook het leveren van verdovende middelen aan de slachtoffers.

De mannen worden niet verdacht van poging tot moord of doodslag, omdat een hiv-besmetting tegenwoordig te behandelen is met medicijnen; de levensverwachting is daardoor langer geworden, wat maakt dat hiv wordt beschouwd als een chronische ziekte, geen dodelijke.

Het gevaar van die classificatie, zegt de hiv-vereniging, is dat er te licht wordt gedacht over een hiv-besmetting.

En als een slachtoffer zou komen te overlijden?

Dan moet worden aangetoond dat de hiv-besmetting de doodsoorzaak is, én dat die besmetting afkomstig is van de verdachten. Maar de tenlastelegging is een voorlopige, omdat het medisch-technisch onderzoek nog niet is afgerond. Daar kunnen nieuwe feiten uit komen die een ander licht op de zaak werpen.

Ook kunnen zich nieuwe slachtoffers melden, al gaat het Openbaar Ministerie daar niet van uit, aangezien al enkele maanden verstreken zijn sinds de zaak in de publiciteit kwam.

Voor de pro forma zitting van vandaag is een tenlastelegging nodig, maar die dus kan tussentijds nog gewijzigd worden. Het OM streeft ernaar de zaak in november inhoudelijk te behandelen.

Is te bewijzen dat de slachtoffers zijn geïnfecteerd door de verdachten?

Niet met 100 procent zekerheid, wel met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid. Het virus heeft bepaalde kenmerken. Het virus van de slachtoffers wordt vergeleken met dat van de verdachten; komen de kenmerken van het virus van beide personen overeen, dan is het waarschijnlijk dat de besmetting afkomstig is van de verdachten. Overigens is het mogelijk dat iemand die al besmet is, nog een keer besmet raakt. Of de ziekte dan ook sneller verloopt, is niet bekend.

Hoe lang iemand al besmet is, is niet aan te tonen. Ook zijn er geen verschillen in het ziekteverloop tussen een besmetting via bloed en eentje via onveilige seks.

Wat herinneren de slachtoffers zich van de bijeenkomsten en hoe kwamen ze er achter dat ze besmet waren?

Sommigen herinneren zich weinig, anderen meer. De meesten dachten een afspraakje te hebben voor één-op-één-contact – die afspraakjes waren gemaakt via internet. Veel van hen herinneren zich nog wel dat ze een drankje kregen, maar daarna ontbreken stukken. Vermoedelijk is met dat drankje de partydrug ghb toegediend. Een enkeling herinnert zich een prikje bij de anus te hebben gevoeld.

Na een week of twee kregen de slachtoffers hevige griepklachten, die zo ernstig waren dat ze ermee naar de huisarts gingen. Het bleek dat de mannen besmet waren met hiv. Het verband met de seksavond was snel gelegd. Volgens hun advocaten hadden de meeste slachtoffers al de volgende dag het gevoel dat er iets niet in de haak was.

Volkskrant, 22 augustus 2007