Jan

Op een terrasje in zuid-Spanje gaat m’n telefoon. Het is een goede vriend van de schermvereniging. Zijn boodschap is helder. Jan is overleden.

Dat kan niet. Niet onze Jan. Die zou zich niet klein laten krijgen. Niet onze maître, zoals een trainer heet in de schermwereld. Sterke, sportieve Jan.

Toch werd Jan geveld. Zijn geest wilde nog wel, maar de ziekte had zijn lichaam stuk gemaakt. Jarenlang wilde hij niet weten dat hij ziek was.

Langzaam maar zeker begint het te dagen, in het warme Andalusië. Onze Jan. Sabel is een mannenwapen, zei-die altijd. Hij vond het best stoer, zo’n vrouwelijke sabreur die de mannen geregeld alle hoeken van de kamer liet zien. Ik zou nog eens bij hem langs, had ik beloofd. Het kwam er steeds niet van. Ik voel me schuldig.

Twee weken later. Maandagavond, de trainingsavond – mijn eerste na de vakantie. De confrontatie met de rest van de club en met een lege plek in de zaal. Ik wilde niet komen, maar mijn schermvriend heeft op me ingepraat. ‘Wij moeten zorgen dat de rest enthousiast blijft. Wij moeten de boel bij elkaar houden’, hamerde hij. En dus sta ik op de loper. In mijn sportschoenen zit lood en mijn sabel weegt een ton. ’t Is ijzig stil zonder die bulderende stem die me luid gebiedt toch echt eens aan mijn ‘handhouding acht’ te denken. Tranen prikken achter mijn masker.

De tegenstander komt dichterbij. Stap stap, klinkt het zachtjes en snel. Ik overwin het lood en stap terug. Neem de aanval over vanuit de handhouding acht en laat het wapen landen op het pak van mijn belager. Een punt. Nog een punt. En nog een. Mijn eerste partij zonder Jan. De tranen achter het masker maken plaats voor een glimlach. Ik heb gewonnen. Hij ziet me. Ik voel het.

(6 oktober 2003)